พื้นที่ได้รับผลกระทบ : ทางเดินเท้ารอบกรอบเขตเมืองเก่า (คู่เมือง) จังหวัดเชียงใหม่
จุดสี่เหลี่ยมเล็ก ๆ บนแผนผังคือจุดติดตั้งตู้ไฟฟ้า
หน่วยงานรัฐเกี่ยวข้อง :
การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคเขตที่ 1 ภาคเหนือ จังหวัดเชียงใหม่ เจ้าของโครงการ
เทศบาลนครเชียงใหม่ ผู้อนุญาตการดำเนินการก่อสร้าง และ ผู้อำนวยความสะดวกในการดำเนินโครงการ
ผู้ได้รับผลกระทบ :
บุคคลผู้สัญจรทางเท้าบริเวณดังกล่าว ทั้งคนในชุมชนคูเมือง
Out Line ข้อมูล
ตู้ไฟฟ้าติดตั้งบนทางเท้าลักษณะกีดขวางซึ่งยังเกิดขึ้นเป็นส่วนใหญ่ และมีผู้แจ้งขอย้ายตำแหน่งติดตั้งซึ่งสามารถย้ายตำแหน่งตู้ไฟฟ้าได้สำเร็จเป็นจำนวนไม่มาก โครงการดำเนินมาถึงใกล้ช่วงสุดท้ายโดยมีการนำสายไฟฟ้าและสายสื่อสารนำลงใต้ท้องถนนบริเวณถนนวงนอกในเขตคูเมืองเสร็จสิ้นเป็นส่วนใหญ่ และกำลังเริ่มดำเนินการถอนเสาไฟฟ้า
ที่มาของโครงการเมืองเชียงใหม่สวยไร้สาย
มติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2560 ได้อนุมัติโครงการพัฒนาระบบไฟฟ้าในเมืองใหญ่ ระยะที่ 1 เพื่อดำเนินการปรับปรุงระบบไฟฟ้าแรงสูงและแรงต่ำเป็นระบบ Underground Cable
ขอบเขตการดำเนินการโครงการ
มีการติดตั้งตู้แปลงไฟฟ้ากลางทางเดินเท้าทำให้การสัญจรสำหรับผู้ใช้ทางเดินเท้าติดขัดไม่อำนวยความสะดวก ลักษณะมีการตั้งตู้แปลงไฟฟ้าเป็นแนวขนานไปตามทางเดินเท้าในพื้นที่ การติดตั้งในลักษณะนี้ขัดขวางการเดินทางของคนเดินเท้าอย่างมากทำให้ต้องมาเดินบนถนนร่วมกับรถยนต์ทำให้เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสร้างอุปสรรคกับผู้พิการทั้งผู้ที่ใช้รถเข็นในการเดินทางและผู้พิการทางสายตา
เมษายน – มิถุนายน พ.ศ. 2566: เริ่มต้นขับเคลื่อนโครงการ
25 เมษายน 2566
14 มิถุนายน 2566
เทศบาลนครเชียงใหม่และ กฟภ. เริ่มต้นเข้าพื้นที่เพื่อดำเนินโครงการอย่างเป็นทางการ โดยแบ่งกรอบพื้นที่ทั้งหมดออกเป็น 7 โซนหลัก (และส่วนต่อขยาย 1 โซน) มีการกำหนดกรอบเวลาทำงานหลักในช่วงกลางคืน (20.00 น. – 05.00 น.) เพื่อลดผลกระทบการจราจร
จังหวัดเชียงใหม่ร่วมกับ กฟภ. จัดพิธีเปิดตัวโครงการ “เชียงใหม่ เมืองสวย ไร้สาย” อย่างเป็นทางการ ณ สวนสาธารณะหนองบวกหาด ประกาศแผนงานดึงสายไฟลงดินล็อตแรกใน 3 เส้นทางหลักรอบคูเมือง
กรกฎาคม – ธันวาคม พ.ศ. 2566: ลุยงานขุดเจาะล็อตแรก (Lot 1, 2, 6)
กรกฎาคม 2566
สิงหาคม – พฤศจิกายน 2566
ธันวาคม 2566
ผู้ว่าราชการจังหวัดลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมการขุดเจาะบริเวณถนนมูลเมือง (ฝั่งประตูท่าแพ) พร้อมสั่งสำทับเรื่องการเพิ่มไฟส่องสว่างและป้ายเตือนเพื่อความปลอดภัย
เดินหน้างานโครงสร้างพื้นฐาน ขุดเจาะวางท่อร้อยสายไฟแรงสูงใต้ดินในพื้นที่นำร่อง:
Lot 1: ถนนคชสาร, ถนนมูลเมือง, ถนนชัยภูมิ (โซนประตูท่าแพ)
Lot 2: ถนนช้างหล่อ, ถนนราชเชียงแสน, ถนนบำรุงบุรี (โซนประตูแสนปุง/ประตูเชียงใหม่)
Lot 6: ถนนอารักษ์, ถนนบำรุงบุรี, ถนนศรีภูมิ (โซนประตูสวนดอก)
ทีมวิศวกรขยายพื้นที่ขุดเจาะทางเดินสายระบบไฟฟ้าแรงสูงเข้าสู่ถนนสายหลักในเขตเมืองเก่าชั้นใน เช่น ถนนราชดำเนิน, ถนนพระปกเกล้า และถนนสามล้าน
มกราคม – ธันวาคม พ.ศ. 2567: ช่วงเร่งรัดและปรับปรุงคืนผิวจราจร
มีนาคม 2567
ตลอดปี 2567
โครงการเผชิญกระแสวิพากษ์วิจารณ์จากประชาชนและนักท่องเที่ยวจากปัญหาผิวจราจรไม่เรียบและเป็นหลุมบ่อจากการขุดเจาะ (เกิดอุบัติเหตุรถจักรยานยนต์แฉลบล้มในบางจุด) ส่งผลให้ทางจังหวัดต้องสั่งการให้ผู้รับเหมาเร่งซ่อมแซมและปรับพื้นผิวถนนให้เรียบกริบภายใน 3 วัน และเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ
กฟภ. และผู้รับเหมาเดินหน้าสลับโซนขุดเจาะในส่วนที่เหลือ (เช่น โซนถนนอัษฎาธร, มณีนพรัตน์, ช้างเผือก) ควบคู่ไปกับงานโยกย้ายระบบจำหน่ายไฟฟ้าและสายสื่อสารลงสู่ท่อใต้ดินที่เตรียมไว้
พ.ศ. 2568: สิ้นสุดระยะงานขุดคูเมือง และทยอยรื้อถอนเสาไฟฟ้า
พฤศจิกายน 2568
ปลายปี 2568
การดำเนินการระบบใต้ดินในจุดสำคัญรอบคูเมืองชั้นนอก เช่น บริเวณหน้าโรงพยาบาลเชียงใหม่ ราม และจุดเชื่อมต่อสถานีไฟฟ้า ทยอยเสร็จสิ้นและคืนช่องทางจราจรหลักได้เกือบ 100%
เริ่มเข้าสู่ขั้นตอนการทดสอบระบบจ่ายไฟใต้ดิน และทยอยรื้อถอนเสาไฟฟ้าและสายไฟเหนือดินในโซนนำร่องที่ระบบเสถียรแล้ว เพื่อปรับภูมิทัศน์โบราณสถานรอบคูเมืองให้สวยงามรองรับแผนการผลักดันเชียงใหม่สู่เมืองมรดกโลก
มกราคม พ.ศ. 2569 – ปัจจุบัน: การเก็บรายละเอียดและแก้ปัญหาภูมิทัศน์ต่อเนื่อง
ต้นปี 2569
ปัจจุบัน
โครงการส่วนใหญ่รอบคูเมืองและถนนสายหลักเสร็จสิ้นตามแผน อย่างไรก็ตาม เกิดประเด็นทางสังคมและข้อกฎหมายใหม่เกี่ยวกับ “ตู้ไฟฟ้า (ตู้ MDB) กีดขวางทางเดินเท้า” ที่ติดตั้งทดแทนเสาไฟฟ้า ซึ่งส่งผลกระทบต่อผู้พิการและคนเดินถนน ทำให้ภาคประชาสังคมและคลินิกกฎหมายสิ่งแวดล้อมเข้ามามีส่วนร่วมในการตรวจสอบเพื่อหาแนวทางปรับปรุงตำแหน่งการวางตู้ให้เหมาะสม
โครงการอยู่ในช่วงสุดท้ายของการปรับปรุงระบบจำหน่ายเหนือดินในตรอกซอกซอย และจัดระเบียบตู้ควบคุมไฟฟ้าเพื่อคืนทัศนียภาพที่สวยงาม ไร้สาย และปลอดภัยให้กับเมืองเชียงใหม่อย่างยั่งยืน
การยื่นขอข้อมูลข่าวสารของราชการ
วันที่ 10 กันยายน 2567 แก่ สำนักงานเทศบาลนครเชียงใหม่ และ สำนักงานการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคเขต 1 (ภาคเหนือ) จังหวัดเชียงใหม่
ยื่นขอข้อมูลโครงการ ณ สำนักงานการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคเขต 1 (ภาคเหนือ) จังหวัดเชียงใหม่
ยื่นขอข้อมูลโครงการ ณ สำนักงานเทศบาลนครเชียงใหม่
รายการข้อมูลที่ยื่นขอ
1) รายการที่ยื่นขอข้อมูลรายการเดียวกันทั้งสองหน่วยงาน
- เอกสารชี้แจงและข้อมูลการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน
- ข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างการติดตั้งตู้ไฟฟ้าหรือหม้อแปลงไฟฟ้าบนทางเดินเท้าสำหรับการนำสายไฟลงใต้ดินในเขตรอบคูเมืองชั้นใน-ชั้นนอก และเขตเมืองเก่าในโครงการฯ
- สำเนาแผนการดำเนินงานการนำสายไฟลงใต้ดินและการติดตั้งตู้ไฟฟ้าหรือหม้อแปลงไฟฟ้าบนทางเดินเท้าในเขตรอบคูเมืองชั้นใน-ชั้นนอก และเขตเมืองเก่าในโครงการฯ
- สำเนารายงานผลการปฏิบัติงานประจำปี และสำเนารายงานผลการปฏิบัติงานล่าสุดที่ดำเนินการก่อสร้างเสร็จสิ้นไปแล้ว
- สำเนารายงานผลกระทบจากการดำเนินการโครงการฯ เกี่ยวกับเรื่อง การนำสายไฟลงใต้ดินและการติดตั้งตู้ไฟฟ้าหรือหม้อแปลงไฟฟ้าบนทางเดินเท้าในเขตรอบคูเมืองชั้นใน-ชั้นนอก และเขตเมืองเก่าในโครงการฯ
2) รายการที่ยื่นขอข้อมูลต่างรายการกัน
- สำหรับสำนักงานการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคเขต 1 (ภาคเหนือ) จังหวัดเชียงใหม่
เอกสารชี้แจงความจำเป็นที่จะต้องติดตั้งตู้ไฟฟ้าหรือหม้อแปลงไฟฟ้าบนทางเดินเท้าในลักษณะกีดขวางทางเดินเท้าบริเวณเขตรอบคูเมืองชั้นใน-ชั้นนอก และเขตเมืองเก่าในโครงการฯ
- สำนักงานเทศบาลนครเชียงใหม่
สำเนาหนังสืออนุญาตให้การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค อำเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ ในการดำเนินการตามโครงการเมืองเชียงใหม่ สวยไร้สาย
ข้อมูลที่ได้รับการตอบรับกลับมา
- หนังสือตอบกลับจาก สำนักงานเทศบาลนครเชียงใหม่ลงวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ.2567 แจ้งว่าข้อมูลข่าวสารตามรายการที่ระบุขอแก่สำนักงานเทศบาลนครเชียงใหม่ ไม่ได้อยู่ในความดูแลรับผิดชอบของสำนักงานเทศบาลนครเชียงใหม่ พบว่าข้อมูลดังกล่าวอยู่ในความดูแลรับผิดชอบของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคเขต 1 (ภาคเหนือ) จังหวัดเชียงใหม่ (กฟภ.เขต 1 จ.เชียงใหม่) จึงแนะนำให้ไปขอข้อมูล จากกฟภ.เขต 1 จ.เชียงใหม่
- ด้วยเหตุดังกล่าวลูกความและทีมคลินิกกฎหมายสิ่งแวดล้อมจึงเริ่มดำเนินการติดตามหนังสือขอข้อมูลข่าวสารของราชการ ซึ่งเมื่อดำเนินการติดตามข้อมูลข่าวสารของราชการ ณ สำนักงานการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคเขต 1 (ภาคเหนือ) จังหวัดเชียงใหม่ วันที่ 28 ตุลาคม 2567 เจ้าหน้าที่ผู้ดูแลโครงการแจ้งว่าอยู่ในขั้นตอนคัดกรองการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารของฝ่ายกฎหมาย ซึ่งเจ้าหน้าที่ก็ไม่สามารถประเมินช่วงเวลาที่ผู้ร้องขอจะสามารถได้ข้อมูลข่าวสารของราชการที่ขอไปได้
การใช้กลไกคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ
หลังจากการติดตามข้อมูลข่าวสารของราชการที่ได้ยื่นขอไป ไม่พบว่าข้อมูลข่าวสารดังกล่าวจะได้รับการจัดหาให้ภายในระยะเวลาที่ไม่เนิ่นนานเกินสมควร ทีมคลินิกกฎหมายสิ่งแวดล้อมจึงได้ใช้ช่องทางการยื่นร้องเรียนต่อคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการเพื่อให้มีการดำเนินการจัดหาข้อมูลข่าวสารของราชการตาม พรบ.ข้อมูลข่าวสารของราชการ 2540 โดยได้ยื่นร้องเรียนในวันที่ 9 มกราคม พ.ศ.2568
ต่อมา กฟภ.ได้จัดหาข้อมูลข่าวสารตามกระบวนการของคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารราชการ โดยผู้ร้องได้รับข้อมูลข่าวสารที่ขอในวันที่ 30 เมษายน 2568 ผ่านช่องทาง email ข้อมูลที่ได้รับประกอบด้วย
1 รายงานสรุปการประชุมคณะอนุกรรมการอนุรักษ์และพัฒนาเมืองเชียงใหม่: มีการระบุถึงการปรับเปลี่ยนจุดติดตั้งตู้ไฟฟ้า
2 รายงานการประชุมการชี้แจงแผนงานก่อสร้างระหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง: รายการนี้ระบุเพียงว่ามีการจัดประชุมที่ไหนกี่รอบ เชิญใครมาเข้าร่วมบ้าง แต่ไม่ให้รายงานสรุปการประชุมมา
3 หนังสือการให้อนุญาตก่อสร้างโครงการฯของเทศบาล
4 รายงานการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน: มีเพียงสรุปรายงานการประชุมช่วงระหว่างการก่อสร้างเท่านั้น รายงานสรุปการรับฟังความคิดเห็นฯก่อนการก่อสร้างไม่ได้จัดส่งให้มาด้วย (คำขอข้อมูลไม่ครอบคลุม)
5 ข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างของโครงการ
6 รายงานประชุมการติดตามความก้าวหน้าและปัญหาอุปสรรคของโครงการ: ระบุเพียงเชิงกระบวนการว่ามีการจัดไปแล้วกี่ครั้ง แต่รายงานสรุปการประชุมติดตตามการดำเนินโครงการไม่ปรากฏว่าส่งมาด้วย
7 เอกสารประกอบการประชุม วันที่ 4 มีนาคม พ.ศ.2568 (แบบแปลนนำเสนอต่อสาธารณะ)
การจัดเสวนาวิชาการสาธารณะ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
งานเสวนาหาแนวทางแก้ไขต่อปัญหาตู้ไฟฟ้ากีดขวางทางเดินเท้า เมืองเชียงใหม่เมืองสวยไร้สาย วันพุธที่ 26 กันยายน 2567
เสียงสะท้อนของตัวแทนภาคส่วนต่าง ๆ ที่เป็นผู้มีส่วนเกี่ยวข้องและได้รับผลกระทบ
การทำแคมเปญ
แคมเปญแต่งมาสค๊อตรวบรวมความคิดเห็นของผู้ที่สัญจรบริเวณลานท่าแพ เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2567 และร่วมกิจกรรมเสวนาสาธารณะ “ยังฮ่วมใจ๊ นวัตกรรมวัยยัง” ณ ลานท่าแพ ซึ่งจัดโดย มูลนิธิโกมลคีมทอง ร่วมกับสำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงหลัก สสส. โดย ภายในกิจกรรมดังกล่าวนักศึกษาผู้ดูแลเคสนี้และนักศึกษาคลินิกกฎหมายสิ่งแวดล้อมกลุ่มอื่นได้ร่วมกันจัดบูธนิทรรศการแสดงภาพถ่ายปัญหาตู้ไฟฟ้าที่ตั้งกีดขวางทางเท้า และได้เสวนาแลกเปลี่ยนบนเวทีของกิจกรรม ซึ่งนักศึกษาผู้ดูแลเคสทั้งสองได้ แสดงความคิดเห็นถึงความสำคัญของทางเท้าซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยที่สำคัญของการพัฒนาเมืองในด้านการเดินทาง ซึ่งพวกเขาได้เน้นถึงความสะดวกและปลอดภัย และที่สำคัญคือทางเท้าไม่ควรมีสิ่งกีดขวาง เนื่องจากจะส่งผลกระทบอย่างมากต่อผู้พิการด้านการเคลื่อนไหว ไม่ว่าจะในลักษณะความพิการทางการเคลื่อนไหว หรือ ความพิการทางสายตาที่ส่งผลต่อการเคลื่อนไหว โดยนักศึกษาทั้งสองได้ชี้ให้เห็นถึงมาตรฐานทางเท้าของต่างประเทศซึ่งเป็นตัวอย่างรูปธรรมที่ชี้ให้เห็นว่าทางเท้ามีความสำคัญ และไม่มีความจำเป็นที่จะต้องมีตู้ไฟฟ้าตั้งขวางทางเดินเท้า
ส่วนแคมเปญแต่งมาสค๊อตรวบรวมความคิดเห็นของผู้ที่สัญจรบริเวณลานท่าแพ ทีมนักศึกษาคลินิกกฎหมายได้แต่งชุดมาสค๊อตและเชิญชวนให้ผู้คนที่เดินทางมาแวะเวียนตลาดนัดลานท่าแพ หรือ ตลาดนัดวันอาทิตย์ ร่วมกันแปะสติ๊กเกอร์แสดงความคิดเห็นต่อตู้ไฟฟ้ากีดขวางทางเท้า กิจกรรมนี้ได้รับความสนใจอย่างมาก โดยเฉพาะนักท่องเที่ยวต่างชาติที่แปะสติ๊กเกอร์และแลกเปลี่ยนกับทีมนักศึกษา
แคมเปญแต่งมาสค๊อตรวบรวมความคิดเห็น บริเวณลานอ่างเก็บน้ำ อ่างแก้ว มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ วันที่ 10 ธันวาคม 2567
กิจกรรมในครั้งนี้มีเป้าหมายเช่นเดียวกับวันีท่ 1 ธันวาคม 2567 แต่เปลี่ยนกลุ่มเป้าหมายเป็นนักศึกษาที่อยู่ในมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
เป็นกิจกรรมจัดบูธนิทรรศการเพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นต่อการติดตั้งตู้ไฟฟ้าบนทางที่ที่เป็นอยู่ ณ ปัจจุบันของผู้คนที่อยู่บริเวณลานท่าแพ อ.เมือง จ.เชียงใหม่ โดยนักศึกษามีการเตรียมเอกสารรวบรวมรายชื่อที่ให้ผู้เห็นด้วยต่อการแก้ไขตำแหน่งติดตั้งตู้ไฟฟ้าที่เป็นอุปสรรคต่อการเดินเท้า รวมถึงการเผยแพร่ โปสเตอร์ ข้อมูลมาตรฐานทางเดินเท้าที่ดี และ ข้อมูลกฎระเบียบและข้อกฎหมายเกี่ยวกับมาตรฐานทางเดินเท้า เพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐานประกอบการแสดงความเห็นของผู้ที่สนใจปัญหานี้
- อำนาจหน้าที่ในการดูแลทางหลวงของกรมทางหลวงตาม พ.ร.บ.กรมทางหลวง พ.ศ.2535 มาตรา 38 วรรคหนึ่ง, มาตรา 47 วรรคหนึ่ง กรณีอำนาจอนุญาตให้ติดตั้ง และอำนาจรื้อถอนสิ่งติดตั้ง หรือสิ่งที่สร้างขึ้นบนทางหลวง
- อำนาจของเทศบาลนครเชียงใหม่ตาม พ.ร.บ.เทศบาล พ.ศ.2496 มาตรา 56 (1) ประกอบมาตรา 53 และ 50 (2) (3) ในเรื่องการให้มี และบำรุงทางบกและทางน้ำ รักษาความสะอาดของทางเดิน ซึ่งสัมพันธ์กับ พ.ร.บ.รักษาความสะอาด และความเป็นระเบียบเรียบร้อยของของบ้านเมือง พ.ศ.2535 ซึ่งได้กำหนดข้อห้ามในการทำให้ทางเท้าเสียหายตามมาตรา 17 (1)
- ข้อกำหนดสำหรับคนเดินเท้าตาม พ.ร.บ.จราจรทางบก พ.ศ.2522 มาตรา 109 กำหนดว่าห้ามมิให้มิให้ผู้ใดกระทำด้วยประการใดๆซึ่งจัดไว้สำหรับทางเดินเท้าในลักษณะการกีดขวางผู้อื่นโดยไม่มีเหตุอันสมควร
- หนังสือหลักเกณฑ์และมาตรฐานผังเมืองรวม พ.ศ.2549 ที่กำหนดลักษณะทั้งทางกายภาพและหน้าที่ของทางเท้า
- มาตรฐานผังเมืองรวม พ.ศ.2549 สำนักงานพัฒนามาตรฐาน กรมโยธาธิการและผังเมือง, สำนักสวัสดิการขนส่งทางบก กรมการขนส่งทางบก #ขอทางคืนให้เท้าเดิน – ขับขี่ปลอดภัยนึกถึงใจคนเดินเท้า
แหล่งอ้างอิงข้อมูล
1) บันทึกการดำเนินงานของคลินิกกฎหมายสิ่งแวดล้อม คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
2) ข้อมูลจากเอกสารชี้แจงต่อคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของสำนักงานการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค เขต 1 ภาคเหนือ จังหวัดเชียงใหม่
2) ข้อมูลไทม์ไลน์อาศัยการติดตามจาก Facebook Page หน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง ได้แก่
เทศบาลนครเชียงใหม่ และ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค เขต 1 ภาคเหนือ จ.เชียงใหม่รวมถึงเพจสื่อสารสาธารณะอื่น ๆ ได้แก่ เชียงใหม่ CM108 ข่าวเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ ThaiPBS North และ เสพข่าวเชียงใหม่ โดยข้อมูลส่วนนี้อาศัยการสรุปจาก Gemini
